Ás veces só tes que afastarte un pouco para ver a fraga enteira…

Vólvenme botar trinta e poucos. É a terceira vez este ano (a de prácticas, a veterana do cole, a compañeira da opo). Que ven elas e eu non? Que é iso que está aí, berrándome en silencio dende os días que virán? O tempo vive namorado de min mentres eu só sei negar coa cabeza como un Drácula tímido. Ou quizais é todo máis sinxelo: quen son, quen fun e quen serei mestúranse nunha espiral infinita. Xa pasei por aquí, un déjà vu, como esa curva que podes coller en cuarta ata cos ollos pechados. O pracer xuvenil de volver coller o tren soa, lixeira, máis vella, tan libre como daquela. Nervios na presentación. Ser a miña paz. Esa certeza que sinto agromar na miña cabeza como unha rima en eco. Sensible e transparente, pero tan real como unha lanza cravada no peito. Escribir, descifrar encabalgamentos dilatados e apócopes extremas como escritura xeroglífica, tres horas aguantando a respiración. Isto era o “fácil”, o que non depende do estudado nin da sorte. Comer, un café á sombra. Debería estar cansa, debería sentirme derrotada. Volven chamarnos, entrégome estoica ao inevitable, “en media hora libre”, mentres cantaruxo sin llaves, a las puertas del instante estoy. Todos tremendo, mans, pernas, brazos, suspiros desesperados, todos agardando polo número desexado. Antes doíame tanto este suspenso… Antes era eu o suspenso. Agora, tan serena que non parezo eu. Quizais volvín ser boa aprendiz. Ou si, esta tamén son eu, esta cara da moeda tamén é a miña esencia. Debería darme vergoña recoñecer que é a primeira vez que fago por min o que levo décadas facendo polos meus. Escoito o 26. O impredicible, outra vez, pasándome, e cantas van este ano? A cámara fai un zoom brusco sobre a miña cara de absoluto estupor. A calma e o sorriso disimulado, deixarme o ombro, que o domingo non darei movido, nos folios. Remato e cando saio ao corredor quedo parada medio segundo para saborear esa sensación de non saber o que vai pasar. Aprobarei? Suspenderei?

Refréscome no baño mentres a cámara fai travelling ás miñas costas, sen que eu me dea conta, ata esa pintada no fondo do baño do que acabo de saír: Eurídice estudió aquí.

A avoa Elisa tamén era paternalista comigo. Seguramente morreu sen ser consciente. Eu ría, choraba, abrazaba sen medirme, sen pensar en termos fortaleza e debilidade, e eles aproveitaban para sentírense mellor consigo mesmos. Como apagaban os seus lumes queimándome a min. Ela era a auténtica Elisa, eu só podía ser Eli… Quizais por iso nunca quixen poñer lentes de contacto, mellor ser Clark Kent e deixar que se delatasen sós. Pero sempre era eu quen acababa escoitando, entendo, a que acababa acompañándoos a todos cando non podían dar dous pasos no Camiño de Santiago. Podo distinguir esa anomalía cos ollos pechados, ese iceberg que non ule cando se me aparece no medio do océano. Mentres (case) todos caen na trampa de confundir sensibilidade con drama, mentres veñen intentan rescatarme da miña humanidade para non ter mirarse no espello das súas vidas, mentres eu son Pedro Salinas cos lentes de Quevedo, aparece a serenidade elegante de quen non necesita morder nin facer sangue cando te equivocas ou cando es vulnerable, como se soubese que, por fin, estás cambiando o teu fado.

Ao final, a avoa Elisa quixera enterrarse co vestido que levara á miña voda. Quizais na eternidade xa sempre fun Elisa para ela.

Sofá, persianas baixadas. (“Hai tantas cousas que debería estar facendo…”). PARAR. Durmir sen soñar para soñar sen durmir. Café, radio, cruzar o río. PARAR. Ruído, ruído, moléstame, pero eu só v e x o nel. PARAR. Biblioteca. Poñen auriculares para concentrarse, pero non saben moverse sen desbandarse. PARAR. Esa canción que comeza a soar na miña cabeza cada vez que me cruzo con algún bebé.

PARAR.

Orfeo baixou ao inframundo por Eurídice. Eu son Orfeo e Eurídice ao mesmo tempo. Agora e hai quince (dez, cinco) anos… Sen loitos, sen un burato negro no peito, sen anexectomía, libre de dramas baixo a negociar con Hades. Mírame agora: desesperada, namorada de min co única aspiración de volver atrás e salvarme. Todo o mundo pensa que é o temario, os comentarios, a programación, as poucas prazas; o resultado. Pero eu só quero redención. Que a miña alma me implore, me suplique que regrese a aquel inferno para rescatar á Eli de trinta anos como a Tenzing e Edmund lles pedía escalar o Himalaia é o máis inesperado que me podía pasar.

Non mires atrás, non te deixes arrastrar. Aconséllame unha última vez Hades. E cando estou a piques de xirarme, de perder á Eurídice que fun, algo me esperta. É a dor de curar a ferida máis antiga.

Ninguén sabe o que vai pasar. Ninguén sabe o que pode pasar. Agora tócalle a esta incerteza, vella amiga. Xa pasei por aquí, xa caín, xa me erguín tantas veces e en tantas circunstancias… O medo, a pena, o fracaso e a dúbida aparécenseme na porta da sala de profes e eu lévoos a tomar café ao Latino. Cóntolles que soñei toda a noite cun ovni que me perseguía polo colexio, que eu saía disparada correndo por corredores, escaleiras, polo patio. “Ben, volviches correr. Danme unha pequena clase de Física da tristeza mentres acabo os churros que nos puxeron. “Pero se isto ti xa o sabes!”. Hai algo que medrou en min, invisible, imparable, sen que me dese conta. Unha forza que une o meu presente, pasado e futuro dunha forma que non chego a ser quen de explicar. Está aquí, síntoa vibrando arredor de min. Constante porque todo o sinte. Dá igual cara onde mire, todo ten sentido. A nena, a moza, a muller mestúranse e estíranse no espello. Confúndoas e non sei onde empeza unha e onde acaba outra, pero o sorriso que me devolven sempre é o dunha astronauta que volveu da Lúa.

Acaso é esta a intuición que se agocha tras os meus lentes?

Hai un ano eu era nai. Así de sinxelo. Hai un ano a química do meu cerebro era outra. Ás veces mírome no espello e non podo evitar querer volver a ela. Mírame dende outra vida, dende outro tempo. Outra realidade. Como tería sido? Daría anos da miña vida. Daríao todo. Todo o bo que teño agora cambiaríao sen dubidar; un golpe de fouce e volver atrás. Non ser profesora, non volver correr por Oira, non pinchar música no patio porque me molesta a música alta…

A dor invisible que é ser a tumba dos teus fillos dúas veces. E o medo facendo das súas, mordéndome ata o óso e eu incapaz de disimulalo. Estou tan tan cansa… Como enterras un vínculo que só ti sentías? Que fas cando non hai tumbas que limpar nin ás que levar flores? Nin fotos nin recordos? A vida que eu xa sentía a través do meu corpo… Os nomes que non me atrevo a pronunciar en voz alta, os nomes que, milagrosamente, non teño en clase. E aguantar, contención, ata que rompes soa en casa. Tirada no chan un luns despois de comer o bacallau que sobrou en casa da miña sogra. Soa, porque así non lle fago dano a el. Nunca deixará de atormentarme saber que tería sido bo pai… Quizais é iso o que máis me proe; como ese algo invisible se nos rompre cada vez que collemos no colo a Xela ou a Sabela. Porque o invisible tamén te esnaquizará por dentro cando descubras que o conto do Principiño se converteu en pesadelo.

Esta intuición é a miña condena. Un día morrerei e enterrarédesme sen poder chegar a imaxinar como vos entendín. Esta maldita lucidez que me cega, un lóstrego atravesándome de cabeza a pés. Como se realmente puidese coñecer pasados que nunca foron meus; antes de min. Velos como quen contempla un greco. Ver sen saber (pero dende cando?). Agora, eu, de pé, tomando café electrocutada sen que ninguén chame ao 061. De quen o herdei? Da Elisa de Arxentina, a irmá que lle escribía cartas ao avó da Peroxa? Aquela (Elisa) pola que tamén me puxeron o seu nome? Ou é dende que me diagnosticaron a miopía? Nin cinco anos tiña, nin unha foto miña sen lentes…

Só (me) queda a compaixón, doce rendición que só eu coñezo.

Só quedo eu axeonllada mentres todos me chaman “Aultre n’auray”.